HILVERSUM – Uit de ‘procesevaluatie’ blijkt dat de gemeente ruim 9.100 e-mails heeft afgehandeld over de uitbreiding van het betaald parkeren in de mediastad. De gemeente geeft toe: ‘Destijds werd ook al aangegeven dat we niet het complete overzicht hadden van de gevolgen van het beleid.’ Het effect wordt onderzocht, maar een tipje van de sluier belooft weinig goed.
Niet ‘het complete overzicht’ of simpelweg geen flauw benul waar men aan was begonnen? In een nogal wollig geschreven toelichting op de procesevaluatie door een extern bureau constateert de gemeente ‘dat niet alle effecten van de beleidsmaatregelen voorzien waren’. Dat is zachtjes uitgedrukt. Sinds het besluit tot uitbreiding van het betaald parkeren (tot aan de hele binnenring, met hier en daar een stukje daarbuiten) regent het klachten, van kwaaie inwoners tot ondernemers en van gehandicapten tot onderwijsinstellingen. Vaag, onduidelijk, oneerlijk, schadelijk enzovoort. Of de wel beoogde effecten enigszins zijn gehaald valt ook nog eens te betwijfelen. Die evaluatie moet nog komen, de evaluatie die nu openbaar is gaat alleen over de gang van zaken… oftewel het proces.
Voor nu moet het gemeenteraad het doen met de Procesevaluatie uitbreiding betaald parkeergebied Hilversum. Die mocht een paar centen kosten, maar dan heb je ook wat. Bureau Mobycon produceerde zo’n 32 pagina’s (ex bijlagen) aan treurige vaststellingen. Samenvattend: terwijl veel politici de mond vol hebben van ‘participeren’ bleef die steken in vertellen wat er ging gebeuren. Het beleid werd uitgelegd zonder dat inwoners er ook maar iets over te zeggen hadden. Veel Hilversummers hadden sowieso pas door wat hen te wachten stond toen het betaald parkeren in hun straat een feit was. Menigeen voelde zich overvallen. ‘Deze mismatch aan verwachtingen heeft waarschijnlijk bijgedragen aan frustratie en weerstand’, denken de onderzoekers.
Dat heeft de gemeente geweten. Er vlogen 9.160 e-mails over de gemeentelijke servers, meldt Mobycon. Ook de raad liet zich niet onbetuigd, met in amper twee jaar tijd tenminste 6 schriftelijke vragen, 3 raadsvoorstellen (wijzigingen in het beleid), 16 moties/amendementen en 10 toezeggingen voor verbetering in de uitvoering door wethouder Bart Heller. Zelden is er zo driftig aan een besluit gesleuteld als aan deze uitbreiding van het betaald parkeren, het kindje van Hart voor Hilversum, VVD, GroenLinks en CDA. Overigens ging het bij de meeste voorstellen om wat kleine reparaties, wat pleisters plakken op een nog steeds onaangenaam geurende wond.
Gammele uitvoering
Dat er aan de uitrol van het betaald parkeren van alles mankeerde, was duidelijk. De oplossing voor alle mismatch tussen droom en werkelijkheid moest via wat noodreparaties en ‘maatwerk’ worden opgelost. Terwijl het volgens wethouder Heller (GroenLinks) toch echt de bedoeling was om het aantal auto’s, ook van bezoekers en forenzen terug te brengen kreeg een IT-bedrijf in het Raadhuiskwartier zomaar 15 forenzenvergunningen. In Hilversum zijn alle dieren gelijk, maar sommige dieren zijn wat gelijker (vrij naar George Orwell). Al dat ‘maatwerk’ – door sommigen vertaald als ‘willekeur’ – laat vooral zien hoezeer het parkeerbeleid aan alle kanten rammelt. Nog zichtbaarder zijn de nog steeds volgeparkeerde straten in onder meer de Bloemenbuurt en Oost, en het groeiend aantal auto’s in voorheen groene voortuinen.
Ook ondergetekende – eerst als PvdA-raadslid en vervolgens als Fractie Lahaise/OpStand.nu deed pogingen om de uitvoering te verbeteren. Waarom dat verwarrende, oneerlijke en disproportionele POET-beleid, naast de eenvoudig uit te leggen GROP-lijsten? Ondanks aanvankelijk toegezegde medewerking van CDA, Hart voor Hilversum en Democraten Hilversum zag ik mij (op de valreep van mijn PvdA-fractievoorzitterschap) gedwongen om de motie in te trekken. Kansloos, net als pogingen om naar een eenvoudiger zone-indeling (vergunningsgebieden) te komen. Ook dat stuitte op een onverbiddelijk ‘njet’ van de wethouder, en dus hield de coalitie (met steun van HvH en D66) de rijen gesloten. Ook het verzoek om dan op z’n minst het betaald parkeren op straat (borden, belijning) beter aan te geven en te communiceren, strandde in een halfbakken toezegging.
Maar heeft het ook gewerkt?
Menig bewoner is blij met de uitbreiding, want daardoor is er soms weer wat ruimte op straat… in sommige straten. Ook voor de eigen auto. Maar de meeste Hilversummers zijn vooral chagrijnig. Betaald parkeren als splijtzwam, als dure benzine op de rechts-populistische veenbrand die ook Hilversum teistert. Wethouder Heller hamert doorgaans op het ‘terugdringen van het autobezit’ als doelstelling, bijvoorbeeld in zijn steevast negatieve antwoord op de vraag of de indeling in vergunningsgebieden niet eenvoudiger kan. Nee, dat kan niet, vindt de wethouder, want dan pakken die ‘luie Hilversummers’ (niet zijn letterlijke tekst!!) toch weer voor elke boodschap of bezoekje de auto. Wantrouwen als basis wekt vooral wantrouwen. Ondertussen neemt het autobezit in heel Nederland en dus ook in Hilversum alleen maar toe.
Was verminderen van het autobezit echt het enige doel? De procesevaluatie van Mobycon maakt inzichtelijk: ‘De uitbreiding van het betaald parkeergebied in Hilversum is het resultaat van een meerjarig beleidsproces waarin mobiliteit, parkeren en ruimtelijke ontwikkeling in samenhang zijn uitgewerkt.’ Een en ander is vastgelegd in de Mobiliteitsvisie 2040. Die schetst ‘uitdagingen op het gebied van verkeersdrukte en parkeerruimte’. Er moet worden gewerkt aan een autoluw centrum en aan ruimte voor lopen, fietsen en groen. Bezoekers parkeren hun auto ‘in voorzieningen aan de randen van de stad.’ Het betaald parkeren is geen doel op zich, maar ‘sturingsinstrument’ binnen een bredere mobiliteitstransitie. Zo staat het er echt. Concrete doelen:
– het terugbrengen van de ruimte die de auto inneemt in het straatbeeld
– het verbeteren van de bereikbaarheid van Hilversum
– het creëren van ruimte voor groen, lopen, fietsen, laad- en losplekken en specifieke – parkeerplaatsen voor gehandicapten
Het uitvoeringsprogramma benadrukt dat parkeerbeleid alleen effectief kan zijn in samenhang met investeringen in alternatieven, zoals fietsvoorzieningen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Wie ze ziet, mag het zeggen. Sterker, de beloofde HUB’s (P&R-transferia) aan de randen van de stad zijn stilletjes geschrapt. Op de meest logische plek, in de buurt van NS-station Sportpark en de A27, komt er zeker geen. Waar zou het geld ook vandaan moeten komen? Op aandringen van vooral Hart voor Hilversum en de VVD wordt het geld dat daarvoor bestemd was teruggegeven aan de autobezitter. Die is nu twee tientjes per jaar minder kwijt voor zijn bewonersvergunning, met dank aan GroenLinks-wethouder Heller, die het allemaal wel prima vond.
Deze motie is opgevat als een taboe op het meer overhouden dan strikt noodzakelijk voor de uitvoering van het beleid. In het eerste jaar van de uitbreiding vloeide er meer dan 4 miljoen naar de Hilversumse schatkist. Dat geld had besteed moeten worden aan parkeer- en mobiliteitsoplossingen, zoals beloofd in de Mobiliteitsvisie 2040. Het laatste besluitpunt van M24-115 verwijst niet voor niets naar M17/50, een met algemene stemmen aangenomen motie uit 2017. Dat is ook waarom de PvdA zich op dat moment prima zich in de motie kon vinden.
Betaald parkeren hoeft geen melkkoe te zijn, die inwoners, ondernemers én bezoekers nodeloos op kosten jaagt. Nog steeds ben ik van mening dat €40,- per jaar niet te veel is. In menig grote stad ben je meer dan het tienvoudige kwijt. Maar wel: doe iets met dat geld waar iedereen wat aan heeft, voetganger, fietser én autobezitter!
Voor alle duidelijkheid: ‘de inkomsten boven begroting’ zijn dus de inkomsten die de gemeente volgens HvH en VVD overhield, maar in werkelijkheid verzuimde uit te geven aan de beloofde oplossingen.
Het volledige dictum: ‘de inkomsten boven begroting in te zetten om het parkeren in Hilversum beter te maken in de
breedste zin van het woord: meer parkeercapaciteit, fietsparkeren, laadpalen, P+R voorzieningen en evt. het verlagen van de tarieven.’ Alleen het laatste is gebeurd, want dat het was makkelijkst.
Wat wil OpStand.nu? Een betaald parkeerbeleid dat voor iedereen werkt, zonder gedwongen huur van dure parkeerplekken voor wie gewend was op straat te parkeren (POET). Wel van te voren weten of je in een nieuwbouwcomplex vlakbij een station recht hebt – of niet – op een parkeervergunning (GROP). Wel investeren in buurtgarages en P&R-transferia aan de randen. Ook afgeschermde parkeerterrein voor bestelbusjes buiten de bebouwde kom. Maximum maten, dus geen straatvergunning voor Amerikaanse trucks en al te dikke SUV’s. Geen auto’s in voortuinen. Betaalbare tarieven, ook voor bezoekers. Autovrije of tenminste autoluwe straten waar echt geen plek is, zoals sommige delen van de Bloemenbuurt en Oost. Maar wel mét alternatief voor bewoners, zonder ze op kosten te jagen.
OpStand.nu is niet voor autootje pesten, wel voor een Hilversum waar de voetganger en fietser nu eens echt op de eerste plaats komen.
