HILVERSUM – Na de affaires Karin Walters en Bart Heller kijkt niemand meer op van vreemde toestanden op het raadhuis… toch? Ach, het kan altijd gekker. Door OpStand.nu voorgedragen commissielid Henk Blok is op grond van roddel en achterklap door de raad geballoteerd en afgewezen.
Opnieuw laat de Hilversumse gemeenteraad van zich horen, op een manier die vragen oproept over het functioneren van burgemeester Gerhard van den Top. Met meerderheid van stemmen is woensdagavond verhinderd dat een door een politieke partij voorgedragen commissielid kon worden benoemd. De argumenten waren, voor zover bekend, louter politiek en persoonlijk van aard. HilversumsNieuws wijdde er een uitgebreid artikel aan, met hoor en wederhoor.
Het gebeuren: krachtens het Reglement van Orde meende de burgemeester een geheime stemming te moeten toestaan over het benoemen van oud-gemeenteraadslid Henk Blok als commissielid voor de partij OpStand.nu (afsplitsing PvdA). Tot de stemming was opgeroepen door gemeenteraadslid Regie Redmeijer van Hart voor Hilversum. Redmeijer en haar fractievoorzitter Ron Lancé hadden mij al telefonisch benaderd met hun bezwaren jegens de persoon in kwestie. Opvallend: beiden voerden uiteenlopende redenen aan.
Wat verwachtten deze politici? Voor alle duidelijkheid, het is niet gebruikelijk dat een partij een kandidaat commissielid terugtrekt op verzoek van een andere partij vanwege een persoonlijke fittie. Ook voor alle duidelijkheid, burgemeester noch griffie waarschuwden mij of Henk Blok voor mogelijk theater met als inzet het beschadigen van Henk Blok, respectievelijk ‘PvdA-dissident’ Joop Lahaise.
Even daarvoor was, in de zelfde raadsvergadering woensdag 28 januari, al een stemming geweest over de toelating van gemeenteraadslid Haidar al Ibrahim (voormalig GroenLinkser), op initiatief van voormalig BVNL-raadslid Fréderique Durlacher, waarbij de burgemeester waarschuwde dat zo’n stemming weinig zou uithalen. Bij het beoogd commissielid lag dat kennelijk anders. Dito de uitslag.
Als fractievoorzitter schreef ik de burgemeester na afloop van de raad: ‘Men kan zich achter reglementen verschuilen, zoals helaas vaker in de geschiedenis, maar het netto resultaat is dat een meerderheid gisteravond heeft besloten dat een raadsfractie niet vrij is in haar keuze voor een commissielid. Precedenten voor een dergelijke uitsluiting heb ik tot op heden niet gevonden. Is dat de bedoeling van de wet en ons reglement? Dat kan ik mij niet voorstellen, daarvan krijg ik als democraat koude rillingen.’
STELLING: met het aanvaarden van een negatieve stemmingsuitslag zet hilversum de deur open voor het naar willekeur afwijzen van commissieleden door een raadsmeerderheid
Dat lijkt mij niet in de geest van de wet en ook niet dienend aan onze toch al kwetsbare democratie. Want hoe zit het? De raad kan raadscommissies instellen, waarna artikel 82.3 van de Gemeentewet bepaalt: ‘Bij de samenstelling van een raadscommissie zorgt de raad, voor zover het de benoeming betreft van leden van de raad, voor een evenwichtige vertegenwoordiging van de in de raad vertegenwoordigde groeperingen.’ Commissieleden, ook wel fractiemedewerkers of burgerraadsleden genoemd, hoeven niet in de kieslijst te hebben gestaan en hebben geen stemrecht in de gemeenteraadsvergadering. In Hilversum mogen fractie maximaal vier commissieleden laten benoemen.
Raadsleden moeten voldoen aan wat is bepaald in de artikelen 10, 11, 12, 13, 14, 15 en 28 van de wet. Als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan geldt het passief kiesrecht. Een commissielid is weliswaar niet gekozen, maar in principe gelden voor een commissielid dezelfde toelatingsvoorwaarden als voor een raadslid. Zij leggen ook dezelfde eed of belofte af. Om te beoordelen of een kandidaat aan de voorwaarden voldoet, wordt een beroep gedaan op geloofsbrievenonderzoek. Voor commissieleden wordt dit onderzoek in Hilversum niet toegepast.
Indien aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan staat niets een kandidaat in de weg om gebruik te maken van zijn of haar passief kiesrecht. Zo is de wet volgens mij ook bedoeld, inclusief het ‘corrigerend’ instrument van een raadsbesluit met zo nodig stemming. Wat voor een raadslid zou mijns inziens ook voor commissielid moeten gelden, al is het maar omdat een commissielid vaak warmloopt voor het raadslidmaatschap.
Voor zover bekend heeft er geen onderzoek plaatsgevonden naar de heer Blok. Henk Blok was nota bene al eens raadslid, in de periode 2018-2022. Ook is hij op 3 december 2018 zonder stemming benoemd tot lid van de Audit- en Rekeningencommissie (ARC). Een interessante vraag kan zijn: was dat voor of na de door Regie Redmeijer gewraakte gebeurtenissen. Voor zover bekend erna. Er was dan ook geen objectieve reden om nu nog te twijfelen aan zijn geschiktheid.
Mij was als fractievoorzitter en indiener van het verzoek tot benoeming van Blok als commissielid slechts bekend dat enkele raadsleden hem ’niet zagen zitten’, om uiteenlopende redenen, van vooral partijpolitieke aard. Na afloop van de raad kwamen mij zaken ter ore, die deze kwestie nog duisterder maken. Roddel en laster liggen soms dicht bij elkaar, maar ernstiger zou zijn wanneer mij door de griffie c.q. de burgemeester cruciale informatie zou zijn onthouden.
Rancunepolitiek
De menselijke kant: Hilversummer Henk Blok (op dat moment 82) werd zonder waarschuwing vooraf en zonder mogelijkheid tot verweer slachtoffer van wat zich laat omschrijven als een veroordeling zonder proces, ten overstaan van een hele gemeente.
Niet minder ernstig: de Hilversums gemeenteraad heeft het signaal afgegeven dat de meerderheid ‘balloteert’ wie met succes door een fractie als commissielid kan worden voorgedragen, alsof onze volksvertegenwoordiging een ordinaire studentenvereniging is. Hier is een antidemocratisch precedent geschapen: een raadsmeerderheid kan besluiten of een partij zich door een commissiewoordvoerder mag laten bijstaan, althans in de Hilversumse interpretatie van de wet.
Over de motieven circuleren verschillende lezingen, met als rode draad Henk Blok’s verleden als afgesplitst lid van de Hart voor Hilversum-fractie in 2018. Er zijn GEEN feiten aangedragen als wettelijke belemmering voor Henk Blok’s benoeming tot commissielid.
Waarom het raadslid Redmeijer is gelukt om, acht jaar na gedoe in haar partij, alsnog een meerderheid te krijgen achter haar verzet tegen de benoeming van Henk Blok als commissielid is een vraag die lijkt te stranden op roddel en achterklap én op rancunepolitiek. Want ook met mij moest kennelijk nog een appeltje worden geschild, vanwege mijn afsplitsing van de PvdA afgelopen voorjaar.
OpStand.nu zint op verder onderzoek naar het handelen van alle betrokkenen in deze kwestie, inclusief de burgemeester.