OpStand.nu heeft zijn wortels in de journalistiek. Het zal dan ook niemand verbazen dat OpStand artikel 7 van de Grondwet ‘meer dan respecteert’. Eerst maar even dat artikel:
Artikel 7
1 Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.
2 De wet stelt regels omtrent radio en televisie. Er is geen voorafgaand toezicht op de inhoud van een radio- of televisieuitzending.
3 Voor het openbaren van gedachten of gevoelens door andere dan in de voorgaande leden genoemde middelen heeft niemand voorafgaand verlof nodig wegens de inhoud daarvan, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet. De wet kan het geven van vertoningen toegankelijk voor personen jonger dan zestien jaar regelen ter bescherming van de goede zeden.
4 De voorgaande leden zijn niet van toepassing op het maken van handelsreclame.
Strikt genomen komt de term journalistiek hier niet in voor. Dit artikel gaat in principe over alles wat via media in de breedste zin van het woord kan worden verspreid, behoudens ‘handelsreclame’ en ‘ieders verantwoordelijkheid voor de wet’. Dat betekent dus dat vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt is.
Nederland is via de Nederlandse Vereniging van Journalisten ook ondertekenaar van de Code van Bordeaux uit 1954. Dat is een beroepscode van ethische regels voor journalisten. De code werd in 1986 voor het laatst aangepast door toevoeging van een artikel over racisme. In 2019 is door de Internationale Federatie van Journalisten een nieuw handvest aangenomen. Deze Global Charter of Ethics for Journalists bouwt voort op de Code van Bordeaux en bevat basisregels voor het journalistieke werk.
Standpunt van OpStand: zonder beroepscode geen persvrijheid. Dat wil zeggen: iedereen geniet vrijheid van meningsuiting en is vrij die mening op basis van artikel 7 te verspreiden, zonder toestemming vooraf, binnen de regels van de wet. Zo mag je niet aanzetten tot haat, discriminatie of geweld (Artikel 137d van het Wetboek van Strafrecht). Maar niet iedereen kan claimen journalist te zijn. Dat vereist het naleven van de Code van Bordeaux.
Dat mag als een extra beperking klinken, bovenop het strafrecht, maar is dat niet. Zoals de protestgeneratie van de jaren ’60 en ’70 de stencilmachine had, hebben huidige generaties kopieermachine (relatief goedkoop drukwerk) en internet. Alle vrijheid van de wereld, nog afgezien van het demonstratierecht. Verbonden met de beroepscode zijn privileges die alleen journalisten kunnen claimen, zoals (enige mate van) bronbescherming en toegang (wel vaak op uitnodiging) tot plekken en personen die voor de meeste ‘gewone’ burgers worden afgeschermd. Voor wat, hoort wat.
Over het demonstratierecht: OpStand.nu heeft diepe weerzin tegen groepen die via geweld en vandalisme hun punt denken te kunnen maken, ongeacht de politiek kleur. De veelvuldige aanvallen van Extinction Rebellion op het NOS-redactiegebouw keuren we af en vinden we ongelooflijk dom, ondanks gedeelde zorgen over het milieu en de wereldorde.
De Grondwet zelf raadplegen? Klik hier.
