De combinatie GroenLinks-PvdA deed het slechter dan door de partijleiding zelf verwacht en met het nodige bravoure aangekondigd. Vooral de PvdA lijkt te zijn afgestraft. Zelfs in PvdA-bolwerk Amsterdam eindigde de partij van gedroomd partijleider Marjolein Moorman op de derde plaats, na decennialang de grootste te zijn geweest. GroenLinks en D66 bleven de PvdA voor.
Er waren gemeenten waar de combinatie GL/PvdA de grootste bleef, zoals Amersfoort, Nijmegen, Almere en Utrecht – van de populaire PvdA-burgemeester Sharon Dijksma. Meest opvallend succes boekte de partij van Jesse Klaver in Rotterdam, waar zijn fusiepartij even veel zetels haalde als Leefbaar. Dit tegen alle trends in, want in de meeste gemeenten wonnen vooral lokale partijen en extreem-rechts.
GroenLinks-PvdA werd van de landelijke partijen weliswaar nipt de grootste maar dat is appels met peren vergelijken. Dit waren geen landelijke verkiezingen, in menig gemeente deden lang niet alle partijen mee (zo ontbrak de PVV veelal) maar juist wel lokale partijen zonder landelijke voorpost in de Kamers.
OpStand.nu is mede ontstaan uit soms gemene discussie over een volgens het PvdA-afdelingsbestuur en de PvdA-fractie ‘onvermijdelijk’ samengaan met het grotere Hilversumse GroenLinks. Voor mij als toenmalig PvdA-fractievoorzitter geen vanzelfsprekendheid, met de vraag hoe te voorkomen dat we nog verder af zouden drijven van onze achterban van mensen die met werken hun geld verdienen? Toch is dit bericht niet geboren uit leedvermaak. Integendeel, de ‘gewone man’ lijkt niet voor het eerst in de geschiedenis zijn geloof in links te zijn verloren, om zich als vanouds aan zijn klassenvijanden over te leveren. In dit geval het elitaire FvD. Dat is een zorgelijke ontwikkeling, om het maar voorzichtig te zeggen.
Lees ook de column van Jarl van der Ploeg in de Volkskrant (20 maart), en in dezelfde editie het (voorlopige) resultaat.
Gro3NL-L1nkSPvd-A: een naam als een wifiwachtwoord en een grandioos imagoprobleem
Column
JARL VAN DER PLOEG
Ten eerste is er die afgrijselijke naam die dankzij al die hoofdletters en streepjes en willekeurig achter elkaar geplaatste medeklinkers schrikbarend veel lijkt op een wifiwachtwoord, wat een bijster slechte campagnestrategie is, want iedereen ter wereld heeft nu eenmaal een hekel aan wifiwachtwoorden.
Ten tweede was de uitbundige blijdschap bij GroenLinks-PvdA (Gro3NL-L1nkSPvd-A) over het worden van ‘de grootste landelijke partij’ pathetisch en misplaatst, omdat het helemaal geen landelijke verkiezingen betrof die werden gewonnen, maar gemeenteraadsverkiezingen. Ten derde werden ze niet eens gewonnen, omdat de fusiepartij toch echt minder stemmen kreeg dan vier jaar geleden, waardoor ze het voortaan met tientallen gemeenteraadsleden minder moeten doen.
Ten vierde deden, zoals Raoul du Pré eerder in deze krant opmerkte, de meeste andere landelijke partijen woensdag niet eens mee in veel gemeenten (PVV in slechts 40 gemeenten, JA21 in 7, BBB in 28, Volt in 35, Denk in 22, enzovoorts) waardoor het nog minder indrukwekkend is om ‘de grootste landelijke partij’ te worden. En dat geldt al helemaal als je (ten vijfde) meeneemt dat de enige andere partijen die wel overal present waren, namelijk VVD, CDA en D66, sinds kort met z’n drieën een regering vormen, waardoor GroenLinks-PvdA nota bene de enige serieuze oppositiepartij was op veel kieslijsten.
Ik begin de tel kwijt te raken, maar het is natuurlijk absurd dat uit een kiezersonderzoek van I&O blijkt dat de vijf belangrijkste thema’s volgens het electoraat zijn: wonen, veiligheid, verkeer & openbaar vervoer, natuur en zorg voor ouderen (toch behoorlijk wat linkse thema’s), maar je het als campagneleiding toch laat gebeuren dat daaropvolgende mediacampagne wederom volledig draait rondom thema nummer zes: opvang asielzoekers.
Als er net een gribus van een regeerakkoord is gepresenteerd waardoor de AOW-leeftijd omhooggaat, er moet worden bezuinigd op de gehandicaptenzorg, de klimaatdoelen niet worden gehaald en migranten net zo hard de lul zijn als onder Marjolein Faber, als godbetert de met prinsenvlaggen zwaaiende fascisten in meer dan honderd gemeenten aan de poorten rammelen, maar je het als belangrijkste linkse oppositiepartij voor elkaar krijgt kleiner te worden, dan doe je echt iets ernstigs verkeerd.
Sterker nog: als je al een kwarteeuw geen premier meer levert, al bijna een decennium geen regeringsmacht meer hebt, en jouw links-progressieve deel van de Tweede Kamer nog nooit zo klein was maar je tegelijkertijd door het gros van de kiezers wordt gezien als elitair, regentesk en vooral: als ultieme belichaming van de macht, dan heb je een grandioos imagoprobleem.
Vooral omdat de echte elite, zij die de grachtengordel daadwerkelijk bezit, zich ondertussen het leplazarus lacht. Want zij betalen nog altijd geen serieuze vermogensbelasting, mogen voortaan nog meer van hun hypotheekrente aftrekken en kunnen bovendien onbelemmerd blijven doorgaan met het uitbuiten van Bulgaarse arbeidsmigranten, want in plaats van dat het woedende volk richting hun Wassenaarse tuinhekken trekt om daar met brandende fakkels te protesteren tegen de groeiende vermogensongelijkheid, lopen al die arme drommels onwetend de andere kant op, richting het hek van het asielzoekerscentrum. Nederland is ons paradijs, constateren al die kakkers lachend, want terwijl onze schouders almaar sterker worden, hoeven we er steeds minder lasten mee te dragen.
GroenLinks-PvdA heeft twee dingen nodig om het tij te keren. Ten eerste een nieuwe naam en ten tweede een leider die eindelijk eens met overtuiging kan uitleggen dat iedereen boos is op de verkeerde elite.